ARHIV.doc

Pasija svetog kneza Lazara – Za priliku obeležavanja šestote godišnjice od Kosovske bitke na svečanosti održanoj 1989. godine na Gazimestanu, kompozitor Rajko Maksimović napisao je ovo monumentalno muzičko delo za dva hora, simfonijski orkestar, soliste i kazivača. "Misli despota Stefana Lazarevića, isklesane na spomeniku kosovskim stradalnicima – knezu Lazaru i njegovim izginulim ratnicima, opevane muzičkom rečju Rajka Maksimovića, dočekale su stotine hiljada putnika-hodočasnika koji su 28. juna 1989. godine stupili na tlo Gazimestana. Na tom mestu, na kome se šest vekova ranije odigrao sudbonosni događaj koji je odredio buduće tokove istorije srpskog naroda, zaživela je kroz muzički svet Pasije svetoga kneza Lazara, još jedna autentična umetnička povest o srednjovekovnim zbivanjima vezanim za Kosovsku bitku. Nacionalni mit o Kosovu, vekovima brižno negovan u sećanju naroda i njegovih bezimenih pesnika, trajao je i kroz dela velikog broja nama znanih stvaralaca, uvek iznova oživljavan u drugačijim oblicima, koloritu i zvučnom ruhu. Njegova nepresahla inspirativna moć oplodila je i stvaralačku imaginaciju kompozitora Rajka Maksimovića koji je, ne po prvi put osluškujući drevne poruke naših predaka, očevidaca i savremenika Kosovskog boja, prepoznao u njihovim zapisima bezvremenske, i univerzalne misli, čiju lepotu i mudrost nisu mogli prekriti ni nanosi minulih vekova" (preuzeto sa sajta Muzikološkog instituta SANU).

- Učestvuju: kazivač Miloš Žutić, Horovi RTB, Hor "Branko Krsmanović", Simfonijski orkestar RTB, dirigent Darinka Matić Marović
- Premijerno emitovano: 28.06.1989, Informativna redakcija

Pravo na sutra, Vidovdan u zavičaju cara Lazara – Smatra se da su Vidovdan i boj na Kosovu prelomili istorijske tokove, a knez Lazar obezbedio sebi mesto među nekoliko najuticajnijih ličnosti srpske istorije. Na Prilepcu, između Kosovske Kamenice i Novog Brda, njegov je zavičaj. Dvadesetak kilometara jugoistočno od Novog brda, po verovanju naroda ovoga kraja, bio je srednjovekovni Prilepac, utvrđenje podignuto iznad reke Prilepnice kako bi štitilo od naleta Turaka. Oni su zapravo atakovali na, u to vreme, najpoznatiji rudnik u Evropi i srednjovekovni grad – Novo Brdo, čije su zidine i danas dobro očuvane. Njegove trgovačke veze prelazile su granice Balkana, preko Jadrana do Italije i dalje. Naseljavali su ga nemački rudari Sasi, a u njemu su trgovali i vodili carinu Dubrovčani. Nedaleko odatle rodio se potonji knez i car Lazar. Veruje se da je na brdu Prilepac postojalo utvrđenje, a na vrhu brda zatrpan bunar, dubok stotinak metara, pored koga se nalazila kamena kuća u kojoj je rođen Lazar Hrebeljanović. S kolena na koleno prenose se priče da su kamene gromade koje izbijaju iz zemlje, zapravo ostaci utvrđenja u kojima je proveo detinjstvo slavni knez. Grad Prilepac njegovom ocu, Pribaku, na poklon je dao, za vernost u službi, car Dušan. Ovo su međutim samo nagađanja za koja se naznake mogu naslutiti na osnovu crkvenih zapisa. Detaljna arheološka istraživanja nikada nisu urađena. Za Vidovdan na Prilepcu se okupljaju meštani okolnih sela i gosti iz udaljenijih krajeva.
- Snimatelj Aleksandar Agbaba, montažer Miloš Ačanski, reditelj Bojan Vorkapić, urednica emisije Tatjana Manojlović
- Premijerno emitovano 27.07.2018, Redakcija aktuelnosti

Urednici: Milena Jekić Šotra, Ivana Nićiforović