Njegoš – svevremenik: U žrvnju politike, 4. ep.

Usled negativne kampanje Ivana Vukotića, bivšeg prezidenta Praviteljstvujuščeg senata, Njegoš gubi naklonost ruskog dvora. Crna Gora je u nezavidnoj ekonomskoj situaciji i ruska podrška je neophodna, pa se vladika, kako bi izgladio odnose, zapućuje u Petrograd. U Beču se susreće sa Meternihom, koji u njemu vidi nekonvencionalnog vladiku i vladara sklonog slovenofilskim idejama. Iz austrijske prestonice Njegoš pokušava ostvariti vezu sa Francuskom, što izaziva dodatno podozrenje Rusije. Predstavnici ruske administracije nalažu konzulu Jeremiji Gagiću da ispita situaciju u Crnoj Gori i da sačini detaljan izveštaj o tamošnjoj upravi. Usled svega toga, Njegošu je najpre savetovano da se vrati u Crnu Goru, da bi mu potom, na njegovo insistiranje, ipak bila omogućena poseta Rusiji. Do prispeća Gagićevog izveštaja, Njegoš nepuna dva meseca boravi u Pskovu, nakon čega ga je primio ruski car. Izgladio je odnose sa svojim pokroviteljem i to je trenutak kada nastupaju novi odnosi sa Rusijom. Po povratku u Crnu Goru, vladika reorganizuje postojeće institucije, ustanovljuje državnu kasu, pravi puteve, otvara nove škole, a podiže i Biljardu, koja će biti njegova lična rezidencija i novo sedište Senata. U svemu tome pomažu mu ruski izaslanici Jakov Ozereckovski i Jegor Kovaljevski.

Epizoda prati i Njegoševe sukobe oko Grahova sa Ali-pašom Rizvanbegovićem. Jedan od ugovora koji će sklopiti sa svojim suparnikom i potonjim pobratimom imao je poseban značaj, budući da je zahvaljujući njemu Njegoš izdejstvovao faktičko priznanje Crne Gore kao nezavisne države. Predočeni su ubistvo Smail-age Čengića na Mljetičku, sukobi oko Vranjine i Lesendra, kao i slučaj Nikole Vasojevića, koji je nastojao osnovati posebnu državu pod nazivom Holmija.

Kreator serijala: Mikonja Knežević

Proizvodnja: Redakcija dokumentarnog programa