"Dani Nikole Tesle 2024" u mađarskom gradu Pomazu

Centralni događaj je održan u kaštel-hotelu Teleki Vatai koji u svom sastavu ima i Nikola Tesla eskjep sobu, tako da je uz pesme hora gimnazije "Nikola Tesla" iz Budimpešte, tokom vikenda sve odisalo srpstvom.

Na početku programa drugog dana manifestacije u Pomazu, akademski slikari Milan Đurić, predsednik Udruženja umetnika „Krug" iz Budimpešte i potpredsednik Samouprave Srba u Mađarskoj i Milica Savić, art-tehnolodži direktor Tesline naučne fondacije iz Filadelfije u Americi, otvorili su izložbu slika Nikole Tesle i interaktivnih postera američkog autora Brajana Jetcera.

Na inicijativu Milana Đurića i naslednika Paje Mandića koji i danas žive u Pomazu, pre tri godine je upravo u kaštelskom parku podignuta bista Nikole Tesle, tako da su gradonačelnik Pomaza Ištvan Lajtinger, predstavnici srpske samouprave u ovom gradu, predstavnici Srpske samouprave u Mađarskoj i predstavnici Tesline naučne fondacije položili vence na tom mestu.

Neposredno pred održavanje „Dana Nikole Tesle" u Pomazu, mađarsku prestonicu je posetio i Marko Đurić, novi ministar spoljnih poslova Republike Srbije, koji je istakao da odnosi naših zemalja nikada nisu bili bolji.

„Ovaj festival srpske kulture u Pomazu je pravi primer kulturne diplomatije kojim naši ljudi u rasejanju predstavljaju svoju maticu i grade mostove prijateljstva sa svojim domaćinima", naglasio je Predrag Karasović, član Upravnog odbora Tesline naučne fondacije Srbije.

Kao gradsko predgrađe Budimpešte, Pomaz je poznat po nekada brojnoj srpskoj manjini, koja je i danas prisutna i koja i dalje čuva svoj jezik i običaje. U naselju postoji srpska crkva posvećena Svetom Đorđu koja datira još iz 1722. godine, a zabeležen je podatak da je u Pomazu 1846. postojala srpska narodna škola sa 75 đaka kojima je predavao učitelj Todor Dimić. Kako bi očuvali srpsku tradiciju i sećanje na svoje poreklo, poslanik iz Pomaza Petar Lupa i njegov rođeni brat, zemljoposednik Veselin Lupa, o svom trošku 1901. godine podižu školsko zdanje u porti srpske crkve u Pomazu. Na svečanosti je jedan učenik recitovao poznatu Zmajevu pesmu "Gradite škole, deca vas mole", a mesni paroh Đorđe Golub je održao lep govor o značaju narodne prosvete. Na istočnoj granici mesta nalazi se ograđeno srpsko groblje sa preko 880 popisanih spomenika sa epitafima na crkveno-slovenskom i srpskom jeziku. Na kući porodice Lupa, 2013. godine je, zaslugom mesne Zadužbine za srpsku manjinu i njenog predsednika dr Ivana Goluba, obnovljena dvadeset godina ranije postavljena spomen-ploča Nikoli Tesli.