Cool Jazz – Herb Geller

Imao je karijeru koja je trajala nekoliko decenija,  prvenstveno je bio alt saksofonista, ali je svirao i druge drvene duvačke instrumente. Prvi put se istakao 1950-ih i 1960-ih kao deo velikih bendova Stena Kentona i Vudija Hermana. Sarađivao je i sa Četom Bejkerom, a posebno je značajan njegov doprinos „West Coast” džez sceni.

Kasnije se preselio u Evropu, živeći u Nemačkoj, gde je nastavio da nastupa i snima, postajući uticajna figura i na evropskoj džez sceni. Gelerov rad karakterisao je gladak, melodičan pristup improvizaciji, a bio je poštovan zbog svog sofisticiranog fraziranja i ekspresivnog tona.

Njegova majka, Frensis (poznata kao Fani Fulman; 1899–1980), radila je u holivudskim bioskopima svirajući klavir, prateći neme filmove. Sa osam godina, Geler je dobio na poklon alt saksofon, a dve godine kasnije, počeo je da svira klarinet. Pridružio se školskom bendu srednje škole „Dorsi“ u Los Anđelesu, koju je pohađao, a u kojem su, između ostalih, bili i muzičari Erik Dolfi i Vi Red. Sa 14 godina, čuo je Beni Kartera kako nastupa u pozorištu Orfeum u Los Anđelesu i bio je toliko impresioniran da je odlučio da se bavi muzičkom karijerom, specijalizujući se za alt saksofon. Dve godine kasnije, imao je svoj prvi profesionalni angažman u bendu džez violiniste Džoa Venutija.

Ubrzo nakon toga, otkrio je muziku Čarlija Parkera, koji je postao važan idol zajedno sa Benijem Karterom i Džonijem Hodžisom. Godine 1949. je prvi put otišao u Njujork, gde je nastupao u bendovima Džeka Fine (sa Polom Dezmondom takođe u saksofonskoj sekciji), Kloda Tornhila, Džerija Volda i Lakija Milindera. Tokom tog vremena, upoznao je pijanistkinju Lorejn Volš u Los Anđelesu. Geler i Volš su se venčali u Njujorku i ona je postala važan muzički partner, pored toga što je nastavila svoju solo karijeru.

Nakon tri godine pridružio se orkestru Bilija Meja. Među grupama sa kojima je Geler radio i snimao bili su Šorti Rodžers, Mejnard Ferguson, Bil Holman, Šeli Men, Marti Peić, Barni Kesel, Andre Previn, Kvinsi Džouns, Vordel Grej, Džek Šeldon i Čet Bejker.

Svirao je sa Bejkerom sredinom 1950-ih, posebno tokom Bejkerovog „West Coast“ perioda. Njihova saradnja dala je neke nezaboravne trenutke u džezu, a Gelerov „glatki“ alt saksofon dopunjavao je Bejkerov opušteni stil trube. Neki od njihovih značajnih zajedničkih snimaka uključuju „Čet“ (1959) i „Čet Bejker u Njujorku“ (1958), a ovaj period se često smatra vrhuncem „West Coast“ džeza.

Po dolasku u Pariz, Geler je svirao sa Kenijem Klarkom, Kenijem Druom, francuskim pijanistom Marsijalom Solalom i belgijskim gitaristom Reneom Tomasom, između ostalih, a takođe je bio na turneji sa francuskom radio emisijom „Musique Aux Champs-Elysées“. Snimio je tri albuma kao vođa grupe „Emarsi“, plus nekoliko sa Dajnom Vošington, Maksom Roučem, Klifordom Braunom, Klarkom Terijem, Mejnardom Fergusonom i Kenijem Druom.

Početkom 1960-ih, Geler se nastanio u Nemačkoj, gde je postao stalni deo evropske džez scene. Njegovo preseljenje je delimično bilo vođeno željom za promenom okruženja, a takođe i činjenicom da je evropska džez scena u to vreme bila sve živahnija, a gradovi poput Berlina, Pariza i Stokholma postali su glavni džez centri. Nastupao je i sarađivao sa evropskim muzičarima i američkim emigrantima koji su se preselili na kontinent, kao što su Art Farmer i Džoni Grifin. Formirao je sopstvene grupe i često je nastupao na raznim evropskim džez festivalima, učvršćujući svoju reputaciju svetski poznatog džez umetnika.

Osvojio je nagradu „New Star Award“ od časopisa „DownBeat“ 1955. godine i postigao svetsko priznanje zahvaljujući svojim snimcima sa Klifordom Braunom. Kasnije je radio u bendovima Luija Belsona i Benija Gudmena.

U kasnijim godinama Geler je nastavio da snima i nastupa. Snimio je nekoliko albuma kao vođa, kao što su „Herb Geller Plays Herb Geller“ i „Jazz in Europe“, koji su odražavali njegovu svestranost i dubinu kao umetnika. Geler je ostao aktivan u svetu džeza sve do svog odlaska 2013. godine.