Majkl Stanislavski: Cionizam – vrlo kratki uvod (5)

Autor u radu daje kratak prikaz istorije cionističke ideologije i pokreta od njihovog nastanka s kraja devetnaestog i početka dvadesetog veka, pa do tekućih kontroverzi o politici Izraela i odnosa prema cionizmu pripadnika jevrejske dijaspore. Jedan od podsticaja za prevođenje delova ove knjige je upravo bila potreba da se bolje razumeju sporovi o istorijatu i karakteru sukoba koji su doveli do današnjih tragičnih ratnih zbivanja. Kao nacionalistička ideologija i politički pokret cionizam je od svog nastanka bio predmet polemika u kojima njegovi zagovornici ističu uspeh u stvaranju Izraela i oslobođenju Jevreja od viševekovne diskriminacije, dok ga njegovi protivnici, optužuju za okupaciju palestinskih teritorija smatrajući ga oblikom kolonijalizma rukovođenog rasističkim motivima. U svom istorijskom pristupu Stanislavski teži da izbegne uobičajenu politizaciju i pristrasnost koje prate temu cionizma, te da čitaocima ponudi jedan distancirani i objektivni prikaz njene kompleksne i višeznačne istorije. Počevši od razmatranja odnosa cionizma i judaizma, neuspeha prosvetiteljskog projekta asimilacije Jevreja i praćenjem nastanka ideja o „normalizaciji” njihovog statusa putem stvaranja sopstvene države, Stanislavski ukazuje na idejni i ideološki pluralizam cionističkog pokreta čiji konačni rezultat – nastanak Izraela i njegova kasnija politika – nije bio plod samo unutrašnje dinamike cionizma, već i egzogenih istorijskih faktora i okolnosti. Stoga, u zaključnom poglavlju knjige, autor budućnost cionističke ideologije i njenog političkog projekta razmatra kako iz perspektive unutrašnje politike i socijalne dinamike izraelskog društva, tako i iz uvida u širi kontekst međunarodnih odnosa .

Majkl Stanislavski je profesor istorije na Univerzitetu Kolumbija, a njegova naučna istraživanja obuhvataju teme iz novije jevrejske istorije, kao i ruske i evropske istorije ideja. Pored knjige Zionism: A Veri Short Introduction, objavio je brojne studije i monografije od kojih su najznačajnije: The transformation of Jewish society in Russia, 1825–1855; Zionism and the Fin de Siècle: Cosmopolitanism and Nationalism from Nordau to Jabotinsky; A Murder in Lemberg: Politics, Religion, and Violence in Modern Jewish History.

Tekst je preveo Milan Subotić.
Čitaju Aleksandar Božović i Željko Maksimović.
Urednica Olivera Nušić.