Milica Mustur: Poetološka i autopoetička čitanja srednjeg veka u esejima Jevgenija Vodolazkina

Poetika srednjovekovne književnosti konstitutivna je za prozu savremenog ruskog pisca i filologa Jevgenija Vodolazkina. U esejima, memoarskim zapisima i intervjuima, publikovanim u zbirkama ogleda Dom i ostvro ili instrument jezika i Idi neustrašivo, Vodolazkin se autopoetički izjašnjava o saodnosu srednjovekovne (konkretnije – staroruske) i postmodernističke poetike u sopstvenom delu. Pored referisanja na lična formativna načela, ogledi donose i Vodolazkinovu opštiju poetološku i, donekle, kulturološku refleksiju o relaciji između srednjeg veka i savremenog istorijskog trenutka. Poetološki, autor beleži reaktuelizaciju postupaka staroruske pismenosti u književnosti postmodernizma i katalogizuje upadljive korelacije, poput načela fragmentarnosti, odsustva uzročno-posledičnog principa u narativnoj strukturi teksta, slabljenje autorske instance i slično.

Zameci kulturološke debate nalaze se u Vodolazkinovoj tezi o paralelama između srednjovekovnog i savremenog „tipa mišljenja” i „doživljaja sveta”, to jest između stare i nove episteme, kao i u njihovoj klasifikaciji kulturnoistorijskih razdoblja po modelu srednji vek–renesansa–nova kulturna epoha, uz zaključnu pretpostavku da kulturni lik aktuelne epohe nalikuje sintezi srednjeg veka i renesanse. Milica Mustur polazi od pretpostavke da Vodolazkinova autopoetička i opšta poetološka razmišljanja na liniji srednji vek–savremeno doba zavređuju, najpre, da budu objektivno izložena, imajući u vidu dominantnu percepciju autora kao jednog od najrelevantnijih obnovitelja srednjovekovne poetike i tematike u savremenoj književnosti (i, uz Umberta Eka, jednog od najuspešnijih autora sa profilisanim i umetničkim utemeljenjem u srednjem veku). Pored toga, autorka izlaganja će navesti i nekoliko problematičnih mesta Vodolazkinovih tekstova, što je posledica opredeljenja za pisanje na granici između ozbiljne poetološke analize i neobaveznog „ćaskanja o srednjovekovlju”.

U sutrašnjoj emisiji možete slušati izlaganje Bojana Jovića „Neke savremene tematizacije motiva zemlje Dembelije”.

Urednica ciklusa Tanja Mijović.