Vuk Cucić: Upravno pravo u socijalističkoj Jugoslaviji

Krajem 19. veka, Aleksis de Tokvil iznosi tvrdnju da promena ustava ne nosi sa sobom promenu sistema uprave, da je uprava sposobna da preživi izmenu političkog sistema i da nastavi poput „tela koje hoda pošto mu je glava skinuta”. Početkom 20. veka, Oto Majer to uobličava tezom da „Ustav prolazi, a Upravno pravo ostaje”. Teza o političkoj neutralnosti ili ideološkoj otpornosti upravnog prava naknadno je kritikovana. Vuk Cucić će, uprkos kritikama, proveriti da li navedena teza, ipak, nosi zrnce istine u sebi. U tom smislu, polazna hipoteza će biti da su barem određeni delovi Upravnog prava bili ideološki rezistentni, te da tokom trajanja socijalističke Jugoslavije u svojoj suštini nisu izmenjeni i da prelazak iz kapitalističkog u socijalističko uređenje i obratno na njih nije bitno uticao. U tom smislu se aludira na reči himne SFRJ, te se postavlja pitanje koji su delovi Upravnog prava ostali „postojani kano klisurine”, a koji delovi su „dub [koji] se lama”. Autor će odvojeno testirati hipotezu u odnosu na pravno uređenje organizacije uprave, upravnog postupka i upravnog spora (upravno sudskog postupka). Biće razmatrana ne samo razlika između ovih delova Upravnog prava u Kraljevini Jugoslaviji i socijalističkoj Jugoslaviji, već i tokom samog trajanja socijalističke Jugoslavije. U tu svrhu za miljokaze će biti uzeta najvažnija politička i pravna dešavanja. Politička obuhvataju napuštanje sovjetske zone uticaja posle donošenja Rezolucije Informbiroa, stvaranje sopstvenog oblika socijalizma kroz uvođenje samoupravljanja, kao i „federiranje federacije” amandmanima na Ustav iz 1971. i Ustavom iz 1974. godine. Ključnu pravnu razdelnicu predstavlja posleratno donošenje Zakona o upravnim sporovima (1952) i Zakona o opštem upravnom postupku (1956), nakon čega predratni propisi više nisu primenjivani. 

U sutrašnjoj emisiji možete slušati izlaganje Mihajla Cvetkovića i Bojane Arsenijević „Socijalističko obligaciono pravo”.

Urednica ciklusa Tanja Mijović.