Muzika viva – Dela savremenih poljskih autora

Na početku emisije slušate Gudački kvartet broj 3 Pavela Mikjetina, jednog od trenutno najpoznatnijih i najuspešnijih poljskih kompozitora. Do svoje četrdesete godine, Mikjetin se već istakao na svetskoj muzičkoj sceni kao autor dve simfonije, koncerata za violončelo, klavir i violinu, te većih vokalno-instrumentalnih dela kao što su Pasija Svetog Marka i mjuzikl Kralj Lir. Krajem prve decenije XXI veka, sve češće se okušavao i u polju primenjene muzike, a njegove partiture nagrađivane su filmskom festivalu u Kanu i od strane Evropske filmske akademije. Muzički jezik Pavela Mikjetina je prijemčiv, a kreće se u okvirima postmodernističke estetike, sa čestim referencama na popularne muzičke žarnove. Gudački kvartet broj 3 koji ćete čuti u večerašnjoj emisiji napisan je 2016. godine i u njemu, Mikjetin ispituje tempo, kao jednu od karakteristika muzike koja je često zapostavljena. Otuda u ovom ostvarenju on koristi česta ačeleranda i ritenuta, odnosno ubrzavanja i usporavanja, kojima se ’rasteže’ muzički tok.

Potom slede dela Darijuša Pšibilskog. Ovaj orguljaš i kompozitor diplomirao je na Konzervatorijumu u Karlsrueu u klasi Volfganga Rima, a potom i doktorirao na Šopenovom univerzitetu u Varšavi, gde radi kao predavač od 2008. godine. Dobitnik je više nacionalnih nagrada i međunarodnih stipendija, koje su uključivale i rezidencijalne boravke u Austriji, Rusiji i Nemačkoj. Najpre ćete čuti njegovu klavirsku kompoziciju Orfej i Euridika, zasnovanu na poemi Česlava Miloša, zbog koje je i dobila podnaslov „poema za klavir”. Delo poseduje lirsku, prozračnu, gotovo impresionistkičku atmosferu, kojoj kontrastira narativni segment zasnovan na mitu o dvoje ljubavnika, oličen u visokim i niskim glasovima koji bi trebalo da dočaraju protagoniste.

Pored ovog ostvarenja, čućete Šest pesama na stihove Haline Pošvjatovske ovog autora. Delo iz 2004. godine poseduje kvalitete karakteristične za poetiku ovog poljskog autora – iako je njegov muzički jezik duboko ukorenjen u tradiciji, pre svega u muzičkom romantizmu, zvuk je moderan i nepogrešivo savremen – sa velikim brojem raznovrsnih muzičkih ideja, čestom promenom struktura i kontrastnih elemenata.

U emisiji ćete čuti i gudački kvartet Pajps Andžeja Kvijećinjskog. U pitanju je prvo u nizu ostvarenja iz serije Pajps, od kojih ste jedno nedavno slušali u ciklusu posvećenom Međunarodnom rostrumu kompozitora, a koju je autor opisao kao „familiju povezanih ludičkih kompozicija među kojima je (pomenuti) gudački kvartet najstariji predak”. Ono što je svim ovim delima zajedničko jeste ideja takmičenja, prevazilaženja prepreka, nalik onim u video-igricama, u kojima se dešavaju brze promene ritma, artikulacije, dinamike i metra.

Urednica emisije: Ivana Neimarević