Muzika viva – Kaija Sarijaho

Jedna od najznačajnijih kompozitorki 21. veka, rođena je u Helsinkiju, gde je studirala kompoziciju na Akademiji „Sibelijus”. Nakon učešća na Letnjim kursevima u Darmštatu, preselila se u Nemačku, kako bi usavršavanje nastavila u klasama Brajana Fernihaua i Klausa Hubera. Međutim, 1982. godine odlazi u Pariz, gde radeći u IRKAM-u pravi zaokret u svojoj poetici, napuštajući strogi serijalizam svojih ranih kompozicija u korist spektralizma i istraživanja delikatnih zvukova i tekstura koje nastaju kroz inovativnu kombinaciju žive muzike i elektronike. Od sredine osamdesetih i tokom devedesetih godina, ona se pre svega fokusirala na rad sa tonskom bojom i kombinaciju elektronskih zvukova i tradicionalnih instrumenata, po kojoj je postala poznata. Iako u njenom opusu ima najviše kamernih dela, od sredine devedesetih godina stvarala je i za veće ansamble, a pisala je i veće forme poput opere ili oratorijuma. Poslednih decenija, posebno su bile značajne njene opere kao što je Ljubav izdaleka, koja je premijerno izvedena 2000. godine na Salcburškom festivalu, a potom i u brojnim svetskim operskim kućama, uključujući i Metropoliten operu, gde je predstavljena 2016. kao prvo delo jedne kompozitorke nakon više od 100 godina.

Ovo delo, Kaija Sarijaho napisala je na libreto poznatog francuskog pisca libanskog porekla, Amina Malufa, sa kojim je kasnije sarađivala na još tri operska ostvarenja. Među umetnicima sa kojima je često i posvećeno radila, bili su i njen sunarodnik, kompozitor i dirigent Esa-Peka Salonen, violončelista Ansi Kartunen, američka sopranistkinja Don Apšou, reditelj Piter Selars i mnogi drugi. Njena dela, nagrađena su najznačajnijim svetskim priznanjima, kao što su Gromajer nagrada, Pri Ars Elektronika, Pri Italija, Gremi, da navedemo samo neke od njih.

Kaija Sarijaho preminula je 2. juna u Parizu, gradu u kojem je živela poslednjih četrdeset godina, od posledica agresivnog tumora na mozgu.

Urednica emisije: Ivana Neimarević