Gramofonija – Kompozicije Zdenjeka Fibiha

Za razliku od snimaka koje smo reprodukovali u prethodnoj emisiji, a koji su i pored oznake “digital” zapravo samo miksani na digitalnoj konzoli, zapisi kojima je posvećena večerašnja emisija su u potpunosti realizovani na Denon-ovom PCM osmokanalnom snimaču, pre nego što su objavljeni na ploči. Stručnjaci iz ove japanske kompanije su sarađivali sa Suprafonom na ranim digitalnim snimcima umetničke muzike, te je ovaj album 1984. godine u Čehoslovačkoj objavljen na vinilu, a u Japanu na kompakt-disku. Ovakva praksa je bila veoma raširena, te je u Japanu tokom osamdesetih godina objavljen veliki broj digitalnih zapisa iz Istočne Evrope, koji su originalno bili dostupni samo na vinilu, budući da u ovim zemljama CD još uvek nije bio dovoljno rasprostranjen. S druge strane, objavljivanje PCM zapisa na vinilima je znatno poboljšalo i pojednostavilo proces proizvodnje fonograma, te su ovakve ploče kvalitetom mogle parirati najboljim analognim snimcima ali i onim na optičkim nosačima, čime se dodatno produžio život audio formatu čija je popularnost tih godina brzo opadala. Zanimljivo je da je češka verzija CD-a objavljena tek 9 godina nakon japanske. Album je zabeležen u Studiju 1 Praškog radija a snimatelj je bio Jaroslav Vašiček.

Budući da su profesionalni Denon PCM snimači sa pratećom opremom bili veoma skupi, kompanija je sa brojnim studijima imala sklopljene ugovore o iznajmljivanju sistema za snimanje, te je na taj način dolazila do velikog broja kvalitetnih izvođenja istovremeno razvijajući mobilnost svoje opreme. To je bio slučaj i sa češkim umetnicima od kojih su neki bili uključeni u razvoj ove tehnologije od samog početka, kao na primer gudački kvartet “Smetana” čiji se snimci, nastali oktobra 1972. godine u Japanu, smatraju prvim komercijalno dostupnim digitalnim zapisima. Suprafon je od 1984. godine počeo saradnju sa nemačkom Ariolom na izradi evropskih kompakt diskova, a ubrzo je sklopljen i ugovor sa kompanijom Soni, sličan onom koji su već imali sa firmom Nipon-Kolumbija, u čijem vlasništvu je Denon. Istovremeno, češki izdavač je razvijao novu plastiku za svoje ploče, te su ovi digitalni zapisi objavljivani na čuvenom polimeru KV 172, poznatom po homogenosti kvaliteta u okviru masovnih serija što je odgovaralo prirodi digitalnih zapisa da se može umnožavati bez gubitaka.

Autor: Milan Milojković
Urednica emisije: Sanja Kunjadić