Muzika u Torinu u doba prosvećenosti

Plemićka kuća Savoja vladala je iz Torina još od 11. stoleća, a 1720. godine su, preuzevši vlast nad Sardinijom, svom dvoru pridodali i kraljevsku titulu. Kaleidoskop kompozitora koji su radili na savojskom dvoru, uprkos određenom eklekticizmu, otkriva i jasnu naklonost ka italijanskom galantnom stilu, sa akcentom na briljantnoj melodici i efektnim instrumentalnim rešenjima.

Na početku emisije čućete orkestarske kompozicije autora koji su bili angažovani na dvoru u Torinu u drugoj polovini 18. veka, i to sinfonije Gaetana Punjanija i Frančeska Saverija Đaja, te uvertire Bernanda Otanija i Đovanija Lorenca Somisa. Sa izuzetkom Otanija, rođenog u Bolonji, ovi kompozitori su poreklom iz Torina, gde su proveli skoro čitavu karijeru. Takođe, sa izuzetkom Somisa, rođenog krajem 17. veka, oni pripadaju generaciji autora koji su na scenu stupili polovinom 18. veka. Ubrajajući u svoje učitelje italijanske majstore poput Korelija i Padre Martinija, kroz delia ovih kompozitora prepoznajemo grad Torino kao jedno od mesta razvoja klasičarskog orkestra briljantnog zvuka, rame uz rame sa Manhajmom, Milanom, te Bečom i Parizom.

Navedenom krugu kompozitora, aktivinih na dvoru u Torinu, pripada i Kvirino Gasparini. Rođen 1721. godine nadomak Bergama, Gasparini je obrazovanje stekao u Milanu, a pre 1760, kada je postao kapelmajstor torinske katedrale, bio je aktivan širom Italije, odnosno u Breši, Veneciji, Bolonji, Rimu i Napulju. Tokom poslednje dve decenije života, koje je proveo u Torinu, Gasparini je pre svega bio angažovan na polju duhovne muzike.

Autor: Srđan Atanasovski

Urednica: Sanja Kunjadić