Srednjovekovna baština Nemanjića na tlu današnje Severne Makedonije

U ovonedeljnoj Riznici govorimo o srednjovekovnoj baštini Nemanjića na tlu današnje Severne Makedonije, kako je i naslovljen filmski serijal, od 10 epizoda, naše današnje gošće dr Jasmine S. Ćirić, koja je stručni saradnik i narator u ovom obimnom projektu. Rađen je u dokumentarnoj formi i prikazuje velelepne srednjovekovne zadužbine Nemanjića i one čiji su ktitori srednjovekovna vlastela u Makedoniji. Ovaj dokumentarno-filmski serijal nastao je uz podršku više institucija i Ministarstva spoljnih poslova Republike Srbije. Tokom emisije razgovaramo o izazovima snimanja, kulturnom značaju ovih zadužbina i vrednosti koji serijal ima u očuvanju srpskog srednjovekovnog nasleđa. Čućemo kako je nastala ideja da se uradi ovaj serijal na tlu današnje Severne Makedonije, ko su glavni inicijatori i koliko je važno da ovakav filmski zapis dobije podršku institucija –Ministarstva spoljnih poslova i Televizije „Hram" (Arhiepiskopija beogradsko-karlovačka), lični motivi naše gošće da se prihvati ovog posla, koji su bili izazovi i specifičnosti snimanja na terenu, kako je izgledao proces snimanja na lokacijama širom Severne Makedonije, posebno u tehničkom i logističkom smislu.

Na teritoriji sadašnje Republike Severne Makedonije, sačuvano je preko 50 (od 800) srpskih srednjovekovnih zadužbina Nemanjića i onih koje su zidali oblasni gospodari. Koliko su crkve i manastiri na ovom geografskom prostoru važni za razumevanje istorijskog i kulturnog nasleđa Srba koji i dalje žive u njihovom neposrednom okruženju. Šta je to što crkve kralja Milutina,Nemanjića koji je najduže vladao, čini posebnim u okviru srpske srednjovekovne umetnosti, kao i one koje su dar oblasne vlastele.

Gošća ovonedeljne Riznice je istoričar umetnosti dr Jasmina S. Ćirić, docent na Filološko-umetničkom fakultetu Univerziteta u Kragujevcu a povod našem današnjem sabranju je, svake pažnje vredan, dokumentarno-filmski serijal naše sabesednice:„Srednjovekovna baština Nemanjića na tlu današnje Severne Makedonije", u kome je ona stručni konsultant i narator. Kroz srpski srednji vek na, tlu današnje Severne Makedonije, priča nas vodi u 10 crkava i manastira: Crkva Svetog Đorđa Pobedonosca u Starom Nagoričanu, kraj Kumanova, Manastir Svetog Nikite, kod Skoplja, Crkva Svete Bogorodice Bolničke i Crkva Svetog Nikole Bolničkog, Ohrid, Crkva Svetog Nikole, u selu Ljuboten, zadužbina vlastelinke Danice, Manastir Svete Bogorodice crnogorske, poznatiji kao Manastir Matejče, u kome je Crkva Presvete Bogorodice zadužbina carice Jelene Nemanjić i sina joj, mladog cara Uroša, u Svetoj Skopskoj Crnoj Gori, Crkva Svetog Nikole u Psači, zadužbina sevastokratora Vlatka, darovan kao metoh Manastiru Hilandaru, Manastir Svetog Arhiđakona Stefana, u selu Konče, dvadesetak kilometara, južno od Radoviša, čiji je ktitor veliki vojvoda Nikola Stanjević, Crkva Svetog Dimitrija u Markovoj Sušici-Markov manastir, zadužbina kralja Vukašina Mrnjavčevića, Crkva Svetog Andreja Prvozvanog, kod reke Treske, zadužbina Andreaša Mrnjavčevića, mlađeg sina kralja Vukašina Mrnjavčevića.

Autor i voditelj Dušanka Zeković.