3-D rekonstrukcija svečane odore Svetog kneza Lazara

Jedna od najznačajnijih srednjovekovnih relikvija srpskog naroda – svečana odora Svetog kneza i velikomučenika Lazara Hrebeljanovića, čuva se u Muzeju Srpske pravoslavne crkve. Ova odora, pouzdano je dokazano, nastala je još za vreme njegovog života, a izrađena je od luksuzne brokatne svile iz italijanskog grada Luka, i materijal potiče iz treće četvrtine 14. veka, pre 1389.godine. U narodnom predanju sačuvalo se verovanje da je Sveti knez Lazar bio obučen u ovu odoru kada je poginuo na Kosovu, i da su zbog toga na njoj mrlje od svetiteljeve krvi i poderotine od 16 ubodnih rana. Nedavno sprovedena arhivska i terenska istraživanja, kao i upotreba novih digitalnih tehnologija donele su nova naučna saznanja u vezi ovog predmeta od izuzetnog nacionalnog i verskog značaja, koja obogaćuju uzbudljivu istoriju ove odore kao relikvije. Ona su rezultirala novim zaključcima, pomoću kojih je timu stručnjaka Muzeja Srpske pravoslavne crkve, pružena mogućnost da sagledaju tehniku tkanja i veza tkanina i da ih uporede sa sličnim tekstilnim predmetima iz tog vremena, te je tako otvorena mogućnost da se uradi idealna rekonstrukcija prvobitnog izgleda celovite odore.

Zbog šest vekova duge i uzbudljive istorije ovog osetljivog eksponata, čim su se stekli uslovi, u Muzeju Srpske pravoslavne crkve u Beogradu otpočet je projekat digitalne rekonstrukcije odore kneza Lazara. Savremena digitalna 3-D rekonstrukcija koju je Muzej SPC izradio 2023. godine godine u saradnji sa studijom Marka Aleksića i Aleksandrom Radosavljevićem, dokazuje da kombinovanje istraživanja i rezultata koje daje najsavremenija tehnologija može pružiti odlične rezultate. Urađena rekonstrukcija dopušta da se sagledaju nedostajući delovi odore, kao i detalji koji se inače ne mogu videti „golim okom".

Povodom trodimenzionalne rekonstrukcije svečane odore Svetog kneza Lazara, najvrednije relikvije srednjeg veka koja se čuva u Muzeju SPC, gošće ovonedeljne Riznice, Radio Beograda 2, su istoričarke umetnosti - dr Miljana Matić, zamenica upravnika Muzeja Srpske pravoslavne crkve i Natalija Stokanović, kustos Muzeja koje će nas provesti kroz vekove uzbudljivih događanja u vezi sa ovom relikvijom od neprocenjive vrednosti za duhovnost i kulturu srpskog naroda.

Autor i voditelj Dušanka Zeković.