Ujedinjenje i vaspostavljanje Srpske Patrijaršije

Prvi svetski rat završio se 1918. godine i na ruševinama Austrougarske i evropskog dela Turske stvorene su nove proširene države. Stvorena je prvi put u istoriji Južnih Slovena Kraljevina Srba, Hrvata i Slovenaca. U maju 1919. u Beogradu su se sastali episkopi svih delova nekadašnje Pećke patrijaršije i proglasili, sada u novoj državi, duhovno i administrativno jedinstvo. Stekli su se svi uslovi da nekadašnja Pećka patrijaršija, ukinuta daleke 1766. godine, bude obnovljena. Nova državna vlast na čelu sa kraljem Petrom I dala je saglasnost. Srpska crkva se obratila Carigradskoj patrijaršiji kao majci crkvi i upoznala je sa novim okolnostima u kojima se našla, a sa željom da se patrijaršija obnovi. Vaseljenska patrijaršija je to odobrila i izdala je odgovarajući Tomos. Održan je potom Arhijerejski sabor u Sremskim Karlovcima 30 avgusta/12 septembra 1920, na dan Sabora srpskih svetitelja na kome je doneta odluka da se Srpska crkva uzdigne na stepen patrijaršije. Prvi srpski patrijarh obnovljene Patrijaršije bio je mitropolit Srbije Dimitrije (Pavlović), od 1920. do 1930. godine. Ustoličen je u Beogradu iste godine, a u manastiru Pećka patrijaršija 1924. U vreme patrijarha Dimitrija osnovano je nekoliko novih eparhija, Bogoslovski fakultet u Beogradu i Zagrebu i Bogoslovija u Bitolju.

Povodom početka, redovnog majskog zasedanja Svetog arhijerejskog sabora Srpske pravoslavne crkve i proslave stogodišnjice ujedinjenja pokrajinskih crkava i ponovnog vaspostavljanja Srpske Patrijaršije, 15.maja 2022. godine, u Sremskim Karlovcima, gost ovonedeljne emisije Hram biće protonamesnik master Mile Subotić, asistent Pravoslavnog bogoslovskog fakulteta Univerziteta u Beogradu, predmet-Istorija srpske crkve.

Autor i voditelj Dušanka Zeković.