Kompozitor Jozef Marks

Kada je početkom septembra 1964. godine Jozef Marks (1882‒1964) uz veliku pompu sahranjen na bečkom Centralnom groblju, stotine uglednih ljudi koji su ga ispratili zaključili su da je tim činom okončana Marksova era. To nije bio samo odlazak svetski slavnog kompozitora, pedagoga i muzičkog kritičara, već i glasnika čitavog jednog pokreta čiji je harizmatični vođa bio. O Marksovom ugledu u Austriji govori i podatak da je pedesetih godina prošlog veka bio razmatran kao kandidat za predsednika republike. Pa ipak, ubrzo nakon smrti, njegovo ime i ostvarenja prekrio je zaborav.

Kao i značajan broj austrijskih kompozitora rođenih u poslednjim decenijama 19. veka, i Marks je bio pobornik tonalnosti u muzici, koju je branio i svojim delima i teorijskim studijama. Posleratna generacija njegovih austrijskih kolega ga je zbog toga prezirala, demonizujući njegov opus kao reakcionaran. Tek nedavno, muzičko društvo koje nosi njegovo ime uspelo je da u koncertne dvorane i na diskografska izdanja postepeno vraća Marksova dela.

U prvoj polivini XX veka Marks je bio jedan od najpoznatijih evropskih autora solo pesama, ali i neko čija je složena i provokativna orkestarska muzika neretko izazivala velike bure. Premijerno izvođenje njegovog remek-dela „Jesenje simfonije", 1922. u Beču, bilo je jedan od najvećih muzičkih skandala austrijske prestonice. Sukob oponenata i zagovornika ovog dela rezultirao je čak i tučom pred koncert.

U današnjem Vremenu muzike predstavićemo neobičan životni put ovog autora i deo njegovog obimnog opusa - pesme za glas i orkestar, „Romantičarski klavirski koncert", „Serenade starog Beča", „Jesenju simfoniju".

Autor emisije je Ivana Komadina.