Marija Trišić Knežević i Anuš Balajan dobitnice odličja „Branislav Mane Šakić“ u 2025.

Nadomak zaokruženja treće decenije postojanja i opstajanja Fonda, odlukom stručnog žirija 28. nosilac istoimene nagrade je Marija Trišić Knežević, novinar i urednik doskorašnje Regionalne TV Banat iz Vršca, a šesto Specijalno priznanje za strance otišlo je u ruke Jermenke Anuš Balajan, književnog stvaraoca i prevodioca.

Marija Trišić Knežević (1982.) je, nakon gimnazije u rodnom Vršcu i studija nemačkog jezika i književnosti na Filološkom fakultetu u Beogradu, 2009. počela da radi na Regionalnoj televiziji Banat, dobivši tu priliku kroz program „Moja prva šansa".

Obavljajući posao novinara, vodila je i uređivala Jutarnji program, popodnevnu Hroniku regiona, kratke vesti 120 sekundi i centralnu informativnu emisiju Dnevnik. Sarađivala kao dopisnik RTV Vojvodine u informativnim i emisijama Vojvodinom i Razglednice, kao i u Dnevniku ovog medija. Godine 2011, završava Bi-Bi-Si-jevu obuku za političko izveštavanje, koju su organizovali RTV, OSCE i Ambasada Holandije u Srbiji.

Kao autor i voditelj Televizije Banat, uz podršku Pokrajinskog sekretarijata za informisanje, realizovala je i dva serijala specijalnih emisija, Tolerancija u školskoj klupi i Zajedno smo jači, sa akcentom na upoznavanju života dece i odraslih lica iz osetljivih grupa, njihovo predstavljanje zajednici, uz podsticanje uspešnijeg uključivanja u sve životne tokove.

Sarađivala je i vodila muzičke emisije koje su pratile rok scenu zemlje i regiona. Na Regionalnoj TV Banat, osnovanoj 1998. godine, radila do njenog gašenja, u julu 2024. godine.

Šesti nosilac Specijalnog priznanja za strance, koje se dodeljuje od 2017. je Jermenka Anuš Balajan (1965). U rodnom Jerevanu završila je studije na Univerzitetu humanističkih nauka „David Anaht" a od 1995. živi u Beogradu, gde je zasnovala i porodicu.

Anuš se bavi književnim i prevodilačkim radom od 1990-ih, da bi već 1995.učestvovala i na Međunarodnom susretu pisaca u organizaciji Udruženja književnika Srbije, čiji član postaje 2019. Tokom 2014. i 2019. objavljuje dve zbirke pesama, Boginjo moja i Drvo čežnje na srpskom i jermenskom, a pod krovom kuće književnika održala je i niz predavanja o velikanima jermenske kulture.

Bavi se i prevođenjem sa srpskog na jermenski, predstavljajući tako most zbližavanja između matice zemlje i Srbije.

Među objavljenim prevodima su i Srpsko srce Johanovo Veselina P. Dželetovića , poezija Miljurka Vukadinovića , kratke priče, pesme i aforizmi Luke Joksimovića Barbata, te Stihoslovlje Jasmine Janković, kao i dvojezični prevod Jermeni i Srbi kroz istoriju autora Arcvi Bahčinjana i Luke Joksimovića Barbata. Bavi se humanitarnim radom u Udruženju „Akcija za slepe“.

Znak sećanja na čuvara negovanja kulture govora u medijima

Inače, uobičajena praksa svečanog uručenja Plakete i priznanja dobitnicima, koja se održava 5. juna u Narodnoj biblioteci Smederevo (na dan rođenja Šakića), izostaće ove godine iz objektivnih razloga.

Podsećanja radi, Fond i odličja „Branislav Mane Šakić“ postoje od 1998. u znak sećanja na jednog od prvih spikera Radio Smedereva, koji je svojim radom tokom, četvrt veka potvrđivao neophodnost očuvanja srpskog jezika i negovanja kulture govora u elektronskim medijima. Priznanje, čiji se nosioci neprekidno biraju već 28 godina, je utoliko značajno i jedinstveno jer slične nagrade u to vreme nisu postojale ni u SFRJ, niti u potonjim državama, zaključno sa Srbijom.

Osnivač Fonda za očuvanje srpskog jezika i negovanje kulture govora u elektronskim medijima Srbije, okruženja i rasejanja „Branislav Mane Šakić” je Jadranka Nićin.

„Želeći da podstaknemo očuvanje našeg jezika, štiteći ga od stranih uticaja negovanjem pravilnog govora, posebno u elektronskim medijima Srbije, gde je uloga spikera, voditelja i novinara od posebne važnosti, podsećamo da su upravo tim povodom 1998. ustanovljeni Fond `Branislav Mane Šakić` i istoimena nagrada, sa namerom da se dodeljuje za vrhunski domet i visoki profesionalizam u ovom poslu. Od 2017. nagrada pokriva i područje okruženja i rasejanja", navodi se u saopštenju Fonda.

Ovo priznanje nosi pečat poštovanja prema Branislavu Manetu Šakiću, čoveku-zaljubljeniku u čistotu jezika i lepotu izgovorene reči, čiji su život i četvrt veka spikerskog rada ostali utkani u bitisanju smederevskog radija. Imajući pomenuto u vidu, iste godine od njegovog preranog odlaska, a na inicijativu supruge Jadranke Nićin, novinara, i uz svesrdnu podršku ove medijske kuće, formirani su Fond i odličje koji nose Šakićevo ime.

Zaključno sa 2010. nagrada je dodeljivana 16. oktobra u Radio Smederevu, na dan osnivanja ovog medija (1972) da bi, nakon njegove privatizacije a potom i gašenja, celokupna organizacija ostala u nadležnosti inicijatora i osnivača Fonda, i obavlja se u Narodnoj biblioteci Smederevo 5. juna, na dan rođenja Branislava Maneta Šakića.

Stručni žiri, u čijem sastavu su predstavnici Fonda i nekoliko bivših dobitnika nagrade, od 1998. pa zaključno sa 2025. izabrao je 32 nosioca odličja za koje smatra da su svojim radom opravdali svrhu postojanja ovog priznanja.

Podsećanja radi, prvu Plaketu je dobila Danica Lekić, spiker Radio Smedereva, koja je sa kolegom Šakićem u ovoj kući bila od njegovog osnivanja. Potom slede Draga Jonaš (Radio Beograd), Marija Slavković (Radio Beograd), Duško Marković (Radio Beograd), Snežana Živković (RTV Novi Sad), Vinka Knežević (RTV Kragujevac), Žarko Obračević (Radio Beograd) i Tomislav Bogdanović (RTV Kruševac).

U nizu je zatim dodeljena Dušanki Kalanj (RTS), Svetlani Aleksić (RTV Panonija, Novi Sad), Aleksandru Gajšeku (TV Studio B, Beograd), Stevu Obriću (RTV Kragujevac), Miloju Mići Orloviću (RTS), Miroslavu Vojvodiću (Radio Beograd), Desanki Milosavljević (Radio Kosovska Mitrovica), Dini Čolić (RTS), Svetlani Mladenović (Radio Beograd 202) i Ljiljani Marković (RTS).

Odličje su primili i Marina Rajević Savić (RTS, „Televizija Hram"), Slobodanka Vujanić (RTVRS, Radio Republike Srpske), Jelena Jež (Radio „Slovo ljubve“ Arhiepiskopije beogradsko-karlovačke), Dragan Pavlović (Radio Smederevo, „Luks radio"), Uroš Bobić („Sputnjik", Srbija), Mila Milosavljević (Srpska TV, Crna Gora), Nikola Milojević (TV produkcija ZSO Vukovar, Hrvatska), Sanja Lubardić (TV Studio B, Beograd), Tamara Vesna (Srpska TV USA, Čikago), Jelena Đukić (RTS), Željko Stefanović (Radio Beograd), Milica Nedić (RTS), Vesna Jaćimović (RTV Crne Gore).

Specijalno priznanje profesionalcima iz inostranstva

Uz postojeću nagradu, koja se u kontinuitetu dodeljuje od 1998. godine, Fond „Branislav Mane Šakić“ je 2017. ustanovio još jednu, Specijalno priznanje, sa ciljem da se dodeljuje strancima za visok nivo vladanja srpskim jezikom. Prvi dobitnik je Francuz Arno Gujon, osnivač i direktor Humanitarne organizacije „Solidarnost za Kosovo“, a 2018. je otišlo u ruke Ruskinje Ane Rostokine, prevodioca i književnog stvaraoca.

Pomenuto odličje je 2019. pripalo Brazilcu Tijagu Fereiri, turizmologu i blogeru, 2020. Japanki Fumiko Takešiti Knežević, korepetitoru i članu Narodnog orkestra KUD „Gradimir“, nosilac ovog priznanja u 2022. je Italijan Mario Liguori, pisac i docent italijanskog jezika na Filozofskom fakultetu i Akademiji umetnosti u Novom Sadu.

Značaj nagrade „Branislav Mane Šakić“ je utoliko veći ukoliko se zna da je prva, i do skora jedina te vrste na području bivših država SFRJ i svih potonjih do danas, čemu u prilog govori i kontinuitet njene dodele tokom 28 godina postojanja i opstajanja istoimene Fondacije.