Mozaik, koji je nemački oficir ukrao u Drugom svetskom ratu, vraćen u Pompeju

Kako stoji u saopštenju Arheološkog parka Pompeja, mali mozaik na kome je prikazan muškarac kako se odmara na kauču, a obilazi ga oskudno odevena žena, verovatno je krasio pod spavaće sobe u nekoj rimskoj vili.

Kada je Pompeja uništena erupcijom Vezuva 79. godine nove ere, njene zgrade, hiljade stanovnika i ovaj mozaik su zatrpani slojevima pepela i plovućca.

Sve ovo je savršeno sačuvalo grad više od 1.600 godina, čineći ga jednim od najvažnijih arheoloških nalazišta na svetu jer pruža neviđen uvid u svakodnevni život starog Rima.

Na primer, uprkos tome što datira iz perioda između kraja 1. veka pre nove ere i 1. veka nove ere, na ovom mozaiku su boje i dalje jarke, a sve njegove pločice su još uvek netaknute.

Do Drugog svetskog rata, mnogi delovi Pompeje su već bili otkriveni. Ovaj mozaik je ukrao kapetan Vermahta koji je nadgledao nemački vojni lanac snabdevanja u Italiji tokom rata, navode iz arheološkog parka.

Kapetan je mozaik poklonio neimenovanom nemačkom državljaninu čiji su naslednici kontaktirali italijansku policiju, pitajući kako mogu da ga vrate.

Specijalizovana jedinica italijanske policije, zadužena za zaštitu kulturnog nasleđa zemlje, zatim je istražila poreklo mozaika, okvirno ga prateći do područja koje je uništio Vezuv, iako su određene informacije o njegovom otkriću nedostajale.

„Svaki opljačkani artefakt koji se vrati je rana koja zarasta, pa izražavamo zahvalnost Jedinici za zaštitu na njihovom radu. Ne radi se toliko o materijalnoj vrednosti dela, već o njegovoj istorijskoj vrednosti; vrednosti koja je ozbiljno ugrožena ilegalnom trgovinom antikvitetima“, istakao je u saopštenju Gabrijel Cuhtrigel, direktor Arheološkog parka Pompeja.

„Ne znamo tačno poreklo artefakta i verovatno nikada nećemosaznati“, navodi direktor, dodajući da će park sprovesti dalja ispitivanja kako bi što bolje rekonstruisao poreklo mozaika.

Mozaik će biti privremeno izložen u muzeju u Pompeji radi javnog razgledanja.

Erotska umetnost je i ranije otkrivena u Pompeji. Arheolozi su otkrili malu kuću ispunjenu detaljnim – često i vrlo provokativnim – freskama u oktobru 2024. godine; druga kuća prekrivena nepristojnim freskama ponovo je otvorena za javnost u januaru 2023. godine nakon što je bila zatvorena 20 godina; dok je još jedna freska, koja prikazuje erotsku scenu iz grčkog mita o Ledi i labudu, otkrivena 2018. godine.