Gramofonija

Snimci koje je zabeležio Horst Kunce u studiju crkve svetog Luke u Drezdenu 1985. godine originalno su objavljeni na kompakt-diskovima i direkt metal mastering pločama bečke kompanije Kapričo, koja je bila u vlasništvu zapadnonemačke firme Delta mjuzik. U intervjuu za internet magazin iOCO, Bernd Runge, umetnički direktor kompanije Eterna, detaljno je objasnio uslove nastanka i rezultate ovakvih saradnji između kompanija iz Zapadne Evrope i istočnonemačkog nacionalnog izdavača nosača zvuka. Naime, snimatelji na istoku su se od pedesetih godina XX veka držali filozofije snimanja sa veoma malim brojem mikrofona strateški raspoređenih u akustički zahvalnim ambijentima, kako bi proizveli autentičan tonski zapis bez dodavanja veštačke reverberacije i bez upotrebe značajnih tehničkih resursa za snimanje. Kako su producenti na zapadu u to vreme bili pod pritiskom proizvođača opreme da koriste što više najnovijih tehničkih dostignuća da bi reklamirali određene kompanije na svojim pločama, dolazili su do paradoksalnih rezultata kojima stručna publika nije bila zadovoljna uprkos korišćenju velikog broja mikrofona i savremenih procesora zvuka kojima su umesto kvalitetnih snimaka dobijali zapise koji su percipirani kao “izveštačeni” ili “previše producirani”. Zbog toga su snimci Eterne pridobijali sve više publike na zapadu jer su slušaoci njih ocenjivali kao prirodnije i prijatnije za slušanje. Kako je istočnonemačkoj kompaniji bila potrebna strana valuta zbog ekonomskih problema, lako su bili pronađeni zajednički interesi sa brojnim produkcijama sa zapada poput Filipsa, Deke, Dojče gramofona i drugih koji su bez mnogo ulaganja dolazili do atraktivnih snimaka sa istoka, a Eterna je za uzvrat dobijala važan priliv strane valute kojom je podmirivala svoje troškove. Tako su nastala brojna izdanja, među kojima je i ovo koje ćete večeras slušati, objavljeno u DDR-u tri godine nakon snimanja.

Još jedan zanimljiv detalj o poslovanju diskografskih kuća u vremenu nastanka ove ploče se može uočiti u pomenutom Rungeovom intervjuu koji dozvoljava određene paralele i sa situacijom u zemljama bivše Jugoslavije nakon njenog raspada. Naime, direktor Eterne ističe kako je uprkos nepovoljnoj ekonomskoj klimi u kojoj se našla Istočna Nemačka, krajem osamdesetih godina upravo zahvaljujući prethodno opisanom poslovnom modelu saradnje sa inostranim kompanijama nacionalni izdavač bio stabilna kompanija koja je imala načina na nastavi sa radom i nakon ujedinjenja dve Nemačke 1989. godine. Međutim, kako je Eterna bila vlasnik autorskih prava, strane kompanije nisu imale interesa da nastave saradnju sa državnom firmom u postojećem obliku, već su vršile pritisak da se ona privatizuje po svaku cenu, kako bi sa novim vlasnikom napravile novi dogovor i otkupile prava po znatno povoljnijim cenama po njih. Tako je matična kompanija “Nemačke ploče” prodata trgovcu automobilima i nekretninama koji nije bio zainteresovan za nastavak produkcije ploča već samo za objekte kompanije, te je firma ubrzo nestala sa tržišta ploča, a prava na snimke su otkupile kompanije sa Zapada.

Autor Milan Milojković

Urednica Sanja Kunjadić