Vuk Begović: Conditio humana između medijalnosti i agonalnosti (3)

Indirektno se oslanjajući na Hansa Blumenberga, Vuk Begović nastoji da prikaže oklevajuću (zögerend) prirodu agonalnog i iz njega proisteklog kompenzatornog mehanizma posredovanja. U tekstu se polazi od starogrčkog pojma „agona”, odnosno od njegove revitalizacije u delima Fridriha Ničea, Jakuba Burkharta i Johana Hojzinge, pri čemu se zapaža da oni: „istrajavaju na tome da sećanje na snažni i samim tim obuzdani agon ponude kao lek savremenosti, smatrajući je posve nemoćnom usled ubrzavajuće industrijalizacije i demokratizacije. Grcima, pak, ne bi ni palo na pamet da razvijaju teoriju agona; oni su jednostavno imali agon. Takođe se čini da su Grci poštovali i božanstvo Agona kao personifikaciju nadmetanja. Među najrazličitijim oblicima i povodima ovih nadmetanja i njihovim odjecima u grčkoj i rimskoj književnosti, filozofski je značajno to što se uvežbavanje u vrlini, moralna borba života, nazivala upravo agonom. Na tu tradiciju nadovezuju se apostol Pavle i ranohrišćanska teologija. Međutim, agon kao nagonsko-pokretačka sila biva, u teorijskom pogledu, po prvi put simbolički artikulisan, a zatim sve izraženije i aksiomatski regulisan, posredstvom matematičke geometrije, gde koncept dijagonale ima značajnu ulogu”, primećuje Vuk Begović.

Upravo na tom tragu, autor u nastavku teksta prepoznaje razvojni put, odnosno genezu „oklevajuće formatiranog programiranja agonalnosti, posredovanog suočavanjem sa osujećujućim nanosima stvarnosti, koje redistribuira regresivizam nagona ka suzdržanosti, odnosno regresivnu zakonitost potrebe za povučenošću, manifestovanu, na primer, kroz istaknutu potrebu za skloništem... Dija-agonalnost, otuda, podrazumeva dvostruki režim apriorizovanja, a samim tim i standardizovanja prirode posredovanja između dinamičnosti i njene medijalnosti. Jer sila posredovanja podrazumeva u isti mah i posredovanje same sile. Ako se, pak, ova logika dovede do svoje krajnje konsekvencije, čovek će morati da se navikne na neobičnu misao da svaki put kada sebi stvara sliku, on istovremeno postaje medijum samoga sebe”, piše Begović.

Čitao je Aleksandar Božović.
Urednica ciklusa Tanja Mijović.