Frančesko Kavali: Pompej Veliki

Uloge su tumačili Maks Emanuel Cenčić kao Pompej, Marijana Flores kao Hipsikratija, Valerio Kontaldo kao Mitridat, Alois Milbaher kao Farnak, Nikolo Balduči kao Sekst, Sofija Junker kao Julija, Viktor Sikar kao Cezar, Pjer-Antoan Šomijen kao Klaudije, Valer Sabadus kao Servilio, Horhe Navaro Kolorado kao Kras i Kacper Šelonžek kao Harpalija. Dominik Vis i Marcel Bekman izvodili komične uloge mladog sluge Delfa i starije žene Atreje. Ansamblom Kapela Mediteranea dirigovao je Leonardo Garsija Alarkon.

Premijera „Pompeja Velikog” upriličena je 1666. godine u venecijanskom Pozorištu San Salvatore i deo je takozvane „republikanske trilogije” koju su osmisli Kavali i njegov libretista grof Nikolo Minato, kao omaž rimskim mecenama iz porodice Kolona. Delo je napisano posle njihovog povratka iz Pariza, gde su gostovali na dvoru Luja XIV, i pokazuje uticaj francuskog ukusa kako kroz stilske elemente – pre svega raskošnu upotrebu orkestra, tako i kroz posvetu Mariji Mančini Koloni, prvoj ljubavi mladog Kralja Sunca i nećaki kardinala Mazarena. Ovo delo u pravom smislu te reči sadrži sve elemente barokne opere – kompleksnu dramu, spektakl, plesne segmente, višestruku ljubavnu intrigu i figuru milosrdnog vladara. Drugim rečima, tragično je jukstaponirano komičnom, a duboke emocije se smenjuju sa farsom i groteskom. Ovo su bile inače i karakteristike venecijanske opere XVII veka, u kojoj su bili zastupljeni likovi iz svih društvenih slojeva.

Sam libreto za „Pompeja Velikog” libretista Minato je bazirao na događajima koje opisuje Plutarh u svojim „Uporednim životopisima”, ali tretiranim sa puno slobode. S obzirom na to da je ova opera deo pomenute „republikanske trilogije”, u njoj je Minato potcrtao pozitivne elemente iz rimske istorije. Na taj način, porodica Kolona kojoj su ove opere posvećene, se osećala počašćeno laskavim prikazom Rima iz kojeg potiču, dok je venecijanska publika u Republici u stvari prepoznavala sopstveni grad. Naime, još od Monteverdijevog vremena, Venecija je sebe smatrala republikom, simboličnom naslednicom Rima iz ovog perioda, u pogledu načina vladanja i moralnih vrednosti koje je zastupala.

Kratki sadržaj je sledeći:

Rimski vojskovođa Gnej Pompej, poznat i kao Pompej Veliki se vratio pobedonosno u Rim, gde ga dočekuju sa svim počastima, narod, senatori i sam Cezar. Ali, Pompej nema vremena da počiva na lovorikama, jer se tajni rat, doduše bez oružja, dešava iza zatvorenih vrata rimskih palata, između ljubavi, požude, izdajstva i ljubomore. Pompejev sin, Sekst, žudi za lepom ratnom zarobljenicom Hipsikratijom, iako je ona supruga pontskog kralja Mitridata, koji je navodno poginuo u bici. Ali Mitridat je živ i nalazi se inkognito u Rimu, gde iz prikrajka testira vernost svoje supruge i lojalnost svog sina Farnaka. Pompej je, pak, zaljubljen u Cezarovu ćerku Juliju, koja sa svoje strane voli Servilija. Čuveni vojskovođa sada mora da pokaže i svoju veštinu i u rešavanju međuljudskih odnosa i uzburkanih osećanja...

Urednica Ksenija Stevanović