Svetske muzičke pozornice

Širom sveta Marin Alsop je poznata po inovativnom pristupu u oblikovanju i razvijanju publike svih uzrasta, predanoj posvećenosti obrazovanju i promovisanju značaja muzike. Kako je jednom prilikom istakla, uverena je „da muzika ima moć da promeni živote”. Kritičari i stručna javnost ubrajaju je među najiskusnije tumače kako savremenih autora, tako i američke muzike, a ona je ovom prilikom prvi put nastupila sa Berlinskim filharmoničarima. Inače, snimak koji reprodukujemo u emisiji deo je ovogodišnjeg ciklusa Izgubljeni raj, koji obuhvata koncerte i razgovore koji se održavaju u dvorani Berlinske filharmonije. Pored toga, organizatori ciklusa pozvali su i druge ansamble da uzmu učešća u širem projektu nazvanom Pretnje prirodi, u želji da muzikom ukažu na klimatske promene kao gorući problem sa kojim smo suočeni danas.

Na početku emisije čućete svetsku premijeru dela Day Night Day savremene finske kompozitorke Outi Tarkiainen, rođene 1985, koja je nakon studija u Helsinkiju, Londonu i Parizu odlučila da se vrati u svoj rodni grad Rovanijemi, sedište okruga Finska Laponija. Priroda severa i njena ugruženost klimatskim promenama oblikovali su umetnički jezik ove kompozitorke, kao i kultura Samija, odnosno Laponaca, autohtonog naroda severne Evrope. To je bio i razlog zbog kojeg je odabrala da u ovom delu parafrazira tradicionalan oblik vokalnog izražavanja Laponaca – joik, a koji predstavlja, po njenim rečima, „muziku o svetlu i ledu severa”. Kompozicija je pisana po porudžbini Fondacije Berlinske filharmonije i Bostonskog simfonijskog orkestra.

Nakon toga izvedena je kompozicija Fire Music Breta Dina, koja je nastala 2009. godine u znak sećanja na žrtve požara koji su uništili čitave predele na jugu Australije. Kompozitor ističe da ovo ostvarenje predstavlja zapravo refleksiju o uništenju i novim počecima; u njemu se bavi i vitalnošću vatre koja ima značajnu ulogu u kulturi starosedelaca Australije, a delo je premijerno izvedeno u Stokholmu 2011. godine, dok je na koncertu koji reprodukujemo u emisiji imalo svoju nemačku premijeru.

Berlinski filharmoničari imaju posebno mesto u profesonalnom životu Breta Dina. Naime, školovan kao violista, ovaj australijski muzičar bio je tokom osamdesetih i devedesetih godina član orkestra, a sa njima je nastupao i u poslednjim godinama Karajanove ere, kao i u periodu kada je na čelu ansambla bio Klaudio Abado.

Drugi deo koncerta ispunilo je jedno od najpoznatijih dela Arona Koplanda izvođenih u Evropi. Reč je o sviti Apalačko proleće, koja je nastala 1945. godine kao verzija iz istoimenog baleta. Koncert je zaokružila kompozicija Čoros broj 10 Eitora Vila-Lobosa, iz 1925. godine. Napisana je za mešoviti hor i veliki orkestar, a u sebi sadrži citat pesme „Cepa mi se srce” portugalskog pesnika Anterua di Kentala. U izvođenju ovog dela sudelovali su i članovi Hora Berlinskog radija.

Snimak jedeo serijala Premijum koncerti Euroradija, a ustupljen nam je posredstvom međunarodne razmene.

Urednica Irina Maksimović Šašić