Muzej zvuka – Kompozicije Salomonea Rosija

Na ovom albumu se nalaze italijanski madrigali, psalmi i instrumentalne kompozicije ovog poznorenesansnog autora, koji je živeo i radio na dvoru porodice Gonzaga. Rosi je rođen 1570. godine u uglednoj sefardskoj porodici iz Mantove, a još u mladosti stekao je reputaciju kao talentovani violinista. Tako je 1587. godine postao član dvorske kapele u Mantovi, u kojoj će ostati narednih 40 godina, sve do njenog raspuštanja 1628, nakon početka rata za „mantovansko nasleđe“. U ratnim previranjima, tokom invazije austrijskih trupa, uništen je jevrejski geto, a potom je grad zahvatila i kuga, te je Rosi preminuo 1630. godine, pod još uvek nerazjašnjenim okolnostima.

Salomone Rosi je brzo po dolasku u dvorsku kapelu objavio svoju prvu zbirku - 19 kanconeta za tri glasa, da bi se potom okušao u ozbiljnijoj formi madrigala, u kojoj je ostvario zapažene radove. To se pre svega odnosi na prve dve, od pet zbirki, objavljene 1600. u kojima je prvi put uvedena „kontinuo“ pratnja u madrigalsku formu, što je novina koju istraživači često označavaju kao prekretnicu, odnosno početak barokne epohe. I u oblasti instrumentalne muzike Rosi je smeo inovator, jer je bio među prvim autorima koji su u ovu oblast uneli monodijski princip, sa jednim vodećim glasom i pratnjom. Njegove trio sonate tako predstavljaju prelaznu formu između renesansne kancone i trio sonate zrelog baroknog perioda. Posebno interesantna je Rosijeva duhovna muzika, jer je komponovao brojna dela koristeći tekstove na hebrejskom, što je bio prvi primer u istoriji i jedinstven slučaj u renesansnoj i baroknoj praksi. Zbirka „Solomonova pesma“ predstavlja kolekciju 33 polifone obrade jevrejskih psalma, himni i pesama koje su se izvodile u sinagogama, u kojima je Rosi pokušao da tradicionalno, monodijsko pevanje osavremeni koristeći višeglasne, madrigalske tehnike.

Urednica emisije: Ivana Neimarević