Žene u muzici

Na ovom izdanju koje je objavila kuća Glosa 2018. godine, harfistkinja Mara Galasi predstavila je odabrana dela kompozitora koji su bili aktivni u Rimu u drugoj polovini sedamnaestog veka, a koji su posredno ili neposredno bili vezani za kraljicu Kristinu i njen rimski dvor. Snimci su zabeleženi 2016. i 2017. godine u pozorištu Arena del Sole u Rokabjanki, u Parmi, a tom prilikom Mara Galasi je svirala na kopiji ‘Harfe Barberini‘ Đirolama Ačarija iz 1632, koju je 2010. godine načinio Dario Pontiđa, savremeni graditelj ovih instrumenata.

Italijanska harfistkinja i muzikološkinja Mara Galasi specijalizovana je za izvođenje na različitim tipovima harfi: od renesansnih, baroknih, do savremenih pedalnih harfi. Studije instrumenta pohađala je u Milanu i Pezaru, a dodatno se usavršavala u oblasti istorijski informisanog izvođenja u Amsterdamu i Njujorku, dok je studije muzikologije pohađala u Londonu. Aktivna je kao solistkinja i članica brojnih instrumentalnih i vokalnih sastava specijalizovanih za renesansnu i baroknu muziku, poput ansambala Končerto Vokale, Končerto Italijano, Končerto Keln, Akademija za staru muziku i Frajburški barokni orkestar. U okviru muzikološke prakse, Mara Galasi je sprovela minuciozna istraživanja u oblasti istorijskih harfi, a pored pedagoškog rada u Milanu i Barseloni, ona često vodi i masterklas na Konzervatorijumima u Lozani, Lionu i Moskvi.

Albumom Portret dame sa harfom - muzika za Kristinu, kraljicu Švedske Mara Galasi nas uvodi u zvučni ambijent dvora ove velike poklonice umetnosti i muzike, jedne od najnekonvencionalnijih i najobrazovanijih žena druge polovine sedamnaestog veka. Naime, nakon što je abdicirala 1654. godine, Kristina je prešla u katoličanstvo i nastanila se u Rimu, u kojem je provela značajan deo života. Ostala je upamćena kao velika pokroviteljka umetnosti. Godine 1656. učestvovala je u formiranju književnog kruga koji će izrasti u Arkadijsku Akademiju, a na njenom dvoru stvarali su i značajni muzičari. U tekstu koji prati ovo izdanje, muzikolog Arnaldo Moreli daje dragocene istorijske podatke o kraljičinim susretima i saradnji sa kompozitorima poput Alesandra Stradele, Bernarda Paskvinija i Arkanđela Korelija, a koji su joj posvetili svoja dela ili ih pisali po njenoj porudžbini. Kako su se u rimskim palatama tog vremena nalazile i bogate kolekcije harfi, kraljica Kristina gajila je posebnu naklonost ka ovom instrumentu. Moreli ističe da je i sam papa Aleksandar Sedmi, u čast njenog dolaska u Rim poručio operu Ljudski život Marku Maracoliju, kompozitoru, pevaču i virtouzu na harfi, a ovo delo je izvedeno u Palati Barberini, uz velike počasti. Zanimljiv je i podatak da je Alesandro Stradela, kompozitor koji je značajan broj dela namenio za kraljičinu Akademiju ili njene privatne zabave, koristio harfu u svojoj Božićnoj kantati.

Kompozitor Bernardo Paskvini, koji je najveći deo života proveo u službi plemićke porodice Borgeze, bio je jedan od kraljičinih miljenika, a ona ga je, kako to ističe Moreli, često nazivala „Princom Muzike". Godine 1687. kraljica je od njega poručila kantatu Muzička akademija, namenjenu velikom izvođačkom aparatu od 200 muzičara, u čast engleskog kralja Džejmsa Drugog, a ovo delo je izvedeno pod upravom Arkanđela Korelija. U pismu iz maja 1679. godine Koreli je izrazio svoj ponos što je imao priliku da komponuje dela za Arkadijsku Akademiju, a dve godine kasnije, 1681, objavio je Dvanaest trio sonata, opus 1. Ovo je prva kompozitorova objavljena zbirka i  posvećena je upravo kraljici Kristini.

Urednica: Irina Maksimović Šašić