U dubinama indonežanske pećine pronađeni najstariji crteži: Priča koja menja istoriju umetnosti?

„Ovi ljudi koji su stvarali najraniju umetnost na Sulavesiju bili su deo iste široke populacije modernih ljudi koji su kolonizovali Australiju pre 65.000 godina“, kaže Adam Brum sa Univerziteta Grifit u Brizbejnu, u Australiji.

Ono što smo donedavno smatrali počecima ljudske kreativnosti upravo je pomereno hiljadama godina unazad. U vlažnim, mračnim prolazima pećine Leang Karampuang na indonežanskom ostrvu Sulavesi, međunarodni tim arheologa otkrio je sliku koja predstavlja „najstariji vizuelni zapis priče“ koji je do sada pronađen.

Crtež prikazuje scenu koju su istraživači opisali kao interakciju između tri figure nalik ljudima i jedne divlje svinje.

Ovaj prikaz nije samo obična skica životinje; to je složena kompozicija koja sugeriše da su naši preci još pre 50 milenijuma imali sposobnost da kroz umetnost prenesu koncepte i priče. Ovo je najstariji direktni dokaz pripovedanja u ljudskoj istoriji. Otkriće dramatično menja teoriju da je moderna ljudska spoznaja započela isključivo u Evropi", navode istraživači sa Univerziteta Grifit.

Neki stručnjaci pozdravljaju ovo otkriće kao dodatni dokaz da su rani Homo sapiens u to vreme prelazili sa ostrva na ostrva kroz ovaj region. „Ovi ljudi su prelazili vodene kanale čamcem ili splavom“, kaže arheolog Helen Far sa Univerziteta u Sautemptonu u Engleskoj, koja je proučavala praistorijsko pomorstvo do Sahula.

Godine 2019, Brum je bio deo tima koji je otkrio pećinski crtež star 44.000 godina na Sulavesiju, koji bi mogao biti najraniji prikaz neke priče . Godine 2021, njegov tim je pronašao najraniji poznati pećinski crtež koji prikazuje životinju: svinju staru 45.000 godina . On kaže da novopronađeni šablon ruke, koji se jedva može videti usred naslaga minerala i kasnijih slika, pokazuje „zoru" umetničke tradicije koja se kasnije razvijala na Sulavesiju tokom desetina hiljada godina.

Pomoć izotopa uranijuma

Za potrebe nove studije, istraživači su datirali 11 pećinskih crteža na nekoliko satelitskih ostrva na jugoistoku Sulavesija analizirajući izotope uranijuma u ​​tankim slojevima uglavnom kalcijum karbonata koji su se formirali preko njih milenijumima u vlažnim krečnjačkim pećinama. Taj rad je timu dao preciznu vremensku liniju za praistorijske crteže i doveo ih je do identifikacije šablona ruke u pećini Metanduno na ostrvu Muna kao najstarijeg od svih.

Čini se da je šablon napravljen blagom rotacijom ruke dok je bila oslikana, tako da su prsti izgledali suženo ili poput kandži — motiv koji se ponavljao na pećinskim crtežima na Muni i drugde na Sulavesiju do pre oko 20.000 godina.

Ova otkrića sugerišu da je sposobnost za apstraktno razmišljanje i umetničko izražavanje verovatno nastala mnogo pre nego što je Homo sapiens napustio Afriku i naselio ostatak sveta.

Ako su ljudi na Sulavesiju već tada bili ovako vešti umetnici, postavlja se pitanje: kakva se još blaga kriju u neistraženim pećinama širom Jugoistočne Azije?

Za arheologe, ova životinja iz Sulavesija nije samo crtež na zidu – ona je prozor u um prvih ljudi, dokaz da je potreba za deljenjem priča stara koliko i samo čovečanstvo.