среда, 22.04.2020, 06:03 -> 14:10
Vremeplov (22. april 2020)
Svetski dan planete Zemlje, Nacionalni dan sećanja na žrtve Holokausta, genocida i druge žrtve fašizma u Drugom svetskom ratu, Dan sećanja na Jasenovac (obeležava se od 2005. godine u Njujorku), Dan Banja Luke, Dan Akademije umetnosti u Novom Sadu
1500. - Portugalski moreplovac Pedro Kabral otkrio Brazil i proglasio ga posedom Portugala
1616. - Umro Migel de Servantes Saavedra, španski književnik
(Alkala de Enares, 29. 09. 1547 - Madrid, 22. 04. 1616)
Pre nego što je postao pisac, Servantes je bio vojnik. U bici kod Lepanta ostao je bez ruke. U zatvoru u Valensiji, gde je zatočen zbog pronevere, napisao je prva poglavlja svog dela "Don Kihot", objavljenog 1605. godine pod naslovom "Oštroumni vitez Don Kihot od Manče". U njemu je Servantes genijalnim humorom i satirom kritikovao feudalno društveno uređenje Španije i razobličio inkviziciju. Bio je to prvi realistički roman španske književnosti kojim se pisac obračunava sa prevaziđenim svetom viteških romana. Don Kihot je postao jedan od najpopularnijih likova svetske literature, a roman je preveden na gotovo sve svetske jezike. Servantes je napisao još oko 30 drama, zbirku pripovedaka "Uzorne priče", iz koje je poznata novela "Ciganka", zatim "Osam komedija i osam međuigara", a pred smrt roman "Radovi Persilesa i Sigismunde", koji se smatra njegovim književnim zaveštanjem.
1724. - Rođen Imanuel Kant, nemački filozof
(Kalinjingrad, 22. 04. 1724 - Kalinjingrad, 12. 02. 1804)
Rodonačelnik nemačke klasične filozofije, Kant je završio studije matematike, filozofije i prirodnih nauka. Doktorirao je filozofiju, predavao logiku, metafiziku, etiku, fiziku i matematiku na Univerzitetu u Kenigsbergu. Kantovo učenje ima tri suštinska obeležja: "kopernikanski obrt", "kriticizam" i "primat praktičnog nad teorijskim umom". Njegova najpoznatija filozofska dela su: "Kritika čistog uma", "Kritika praktičnog uma" i "Kritika moći suđenja", kao i delo "Opšta istorija prirode i teorije neba". U ovom poslednjem izneo je hipotezu o prirodnom postanku Zemlje i drugih nebeskih tela. Kantova "kosmogenijska hipoteza" jedna je od prvih naučnih hipoteza o postanku vasione.
1766. - Rođena Madam de Stal (Ana Lujza Žermen Neker), francuska književnica (Pariz, 22. 04. 1766 - Pariz, 13. 07. 1817)
1870. - Rođen Vladimir Iljič Lenjin (Uljanov), ruski revolucionar, vođa Oktobarske revolucije i međunarodnog radničkog pokreta (Simbirsk - Uljanovsk, 22. 04. 1870 - Gorki, 21. 01. 1924)
1876. - Rođen Robert Baranji, austrijski lekar, nobelovac
(Beč, 22. 04. 1876 - Upsala, 08. 04. 1936)
1887. - Rođena Milica Jakovljević (Mir - Jam), književnica
(Jagodina, 22. 04. 1887 - Beograd, 22. 12. 1952)
1904. - Rođen Robert Openhajmer, američki fizičar, tvorac prve atomske bombe (Njujork, 22. 04. 1904 - Prinston, 18. 02. 1967)
1911. - Rođena Zlatica Baltić, spiker, šef Programskih službi Radio Beograda (Novi Bečej, 22. 04. 1911 - Beograd, 23. 12. 1995)
Spiker Zlatica Baltić bila je jedna od velikana spikerske profesije, koju su činili još Jelena Bilbija, Ivan Kovačević i Henrik Fingerhut. Ceo radni vek provela je u Radio Beogradu, od 1940. do penzionisanja 1971. godine. Dana 9. maja 1945. godine pročitala je na Radio Beogradu vest o kapitulaciji Trećeg Rajha i kraju Drugog svetskog rata. Za svoj rad dobila je mnoga priznanja, među kojima posebno mesto zauzima "Zlatni mikrofon". Njen najveći doprinos profesiji koju je volela i cenila je što je sopstvenim primerom i traganjima za lepotom izrečenog, a kasnije kao pedagog, od spikerskog kazivanja načinila veštinu i umetnost govora.
1916. - Rođen Jehudi Menjuhin, američki violinista
(Njujork, 22. 04. 1916 - Berlin, 12. 03. 1999)
Jehudi Menjuhin jedan je od najvećih violinista 20. veka. Sa pet godina počeo je da uči violinu u San Francisku, a nastavio u Parizu i Bazelu. Čudo od deteta, afirmisao se kao jedan od najvećih violinista današnjice. Čuvene su njegove sonate, interpretacije Bahovih kompozicija, kao i zanimljiv nekonvencionalni repertoar. Bio je počasni doktor 27 uglednih svetskih univerziteta i dobitnik brojnih nagrada. Pisac je popularne autobiografije "Nedovršeno putovanje". Godine 1963. godine, u Sariju, u Velikoj Britaniji, osnovao je školu za talentovane mlade violiniste.
1923. - Rođena Beti Pejdž, američka starleta, pin-up ikona
(Nešvil, 22. 04. 1923 - Los Anđeles, 11. 12. 2008)
1928. - U Novom Sadu osnovan Mačevalački savez Jugoslavije
1933. - Umro Frederik Henri Rojs, engleski elektroinženjer, jedan od osnivača automobilske kompanije "Rols-Rojs" (Alvalton, 27. 03. 1863 - Vest Vitering, 22. 04. 1933)
1937. - Rođen Džek Nikolson, američki filmski glumac, reditelj, scenarista i producent, dobitnik "Oskar"-a (Nju Džersi, 22. 04. 1937)
1941. - Nemački zapovednik general Helmut Forster preuzeo upravu u Srbiji u Drugom svetskom ratu
1945. - Organizovano bekstvo zatvorenika iz Jasenovačkog logora, ovaj datum obeležava se kao Dan sećanja na žrtve holokausta, genocida i druge žrtve fašizma u Drugom svetskom ratu
1945. - Banja Luka oslobođena u Drugom svetskom ratu, ovaj datum obeležava se kao Dan grada
1947. - Rođen Goran Paskaljević, filmski reditelj, scenarista i producent, nosilac francuskog Ordena umetnosti i književnosti (Beograd, 22. 04. 1947)
1948. - Rođen Zoran Modli, novinar Studija B i Programa 202 Radio Beograda, di-džej, pilot i instruktor letenja (Beograd, 22. 04. 1948)
1949. - Rođen Miodrag Krivokapić, pozorišni, filmski i TV glumac
(Peć, 22. 04. 1949)
1957. - Rođen Donald Tusk, poljski istoričar, političar i državnik, premijer Poljske, predsednik Evropskog saveta (Gdanjsk, 22. 04. 1957)
1968. - Umro Milorad Panić - Surep, književnik i kulturni radnik
(Glogovac, 14. 01. 1912 - Beograd, 22. 04. 1968)
1972. - Resavska pećina otvorena za posetioce
1974. - Otvorena Palata Beograd, popularno nazvana Beograđanka, delo arhitekte Branka Pešića
1974. - Osnovana Akademija umetnosti u Novom Sadu
1982. - Rođen Rikardo Izekson dos Santos Leite - Kaka, brazilski fudbaler, najbolji fudbaler sveta 2007. godine (Brazilija, 22. 04. 1982)
1994. - Umro Ričard Milhaus Nikson, američki političar i državnik, predsednik SAD (Jorba Lindi, 09. 01. 1913 - Njujork, 22. 04. 1994)
1999. - U NATO agresiji na Saveznu Republiku Jugoslaviju razorena rezidencija predsednika SRJ na Dedinju
2001. - Umro Žika Živulović - Serafim, novinar i književnik
(Mirovo, 06. 02. 1925 - Beograd, 22. 04. 2001)
2001. - Umro Fadilj Hodža, političar i državnik, član Predsedništva SFRJ (Đakovica, 15. 03. 1916 - Priština, 22. 04. 2001)
2002. - Umrla Sofija - Soja Jovanović, pozorišni, filmski i TV reditelj
(Beograd, 01. 02. 1922 - Beograd, 22. 04. 2002)
2003. - Umrla Nina Simone (Junis Vejmon), američka džez - pevačica
(Trion, 21. 02. 1933 - Kari le Rue, 22. 04. 2003)
2003. - Ukinuto vanredno stanje u Srbiji, zavedeno 12. marta, posle ubistva srpskog premijera Zorana Đinđića
2004 - Umro Imre Bori, književnik, akademik
(Bačko Gradište, 28. 12. 1929 - Novi Sad, 22. 04. 2004)
2005. - Umro ser Eduardo Paoloci, britanski slikar i skulptor, osnivač pop - arta, akademik (Lejt, 07. 03. 1924 - London, 22. 04. 2005)
2011. - Umro Stevan Popović, novinar i urednik lista "Dnevnik"
(Štip, 1934 - Novi Sad, 22. 04. 2011)
2013. - Umro Ričard Riči Hevens, američki folk muzičar, otvorio festival "Vudstok" (Njujork, 21. 01. 1941 - Nju Džersi, 22. 04. 2013)
2014. - Umro dr Jovan Krkobabić, politikolog, predsednik Partije ujedinjenih penzionera Srbije, ministar rada, zapošljavanja i socijalne politike, potpredsednik Vlade (Koljane, 27. 02. 1930 - Beograd, 22. 04. 2014)
2014. - Umro Ljupčo Samardžiski, multimedijalni umetnik, slikar, solista na kontrabasu i kompozitor (Skoplje, 04. 10. 1947 - Malta, 22. 04. 2014)
2014. - Umro Božidar Kićović, sportski novinar
(Bratunac, 1933 - Loznica, 22. 04. 2014)
2014. - Umrla Zora Nikezić, akademski slikar
(Čačak, 01. 03. 1924 - Beograd, 22. 04. 2014)
2017. - Umro Dušan Tomić, fudbalski golman "Crvene zvezde", "Teteksa", "Radničkog" iz Niša, olimpijski reprezentativac i trener (Ruma, 14. 08. 1958 - 22. 04. 2017)
2018. - Umrla Nino Hurcidze, gruzijska šahistkinja, velemajstor i internacionalni - majstor, svetski šampion (Sovjetski Savez, 28. 08. 1975 - Tbilisi, 22. 04. 2018)
Коментари