Bogate riznice novosadskih muzeja

Muzej na dve obale Dunava nastao je povodom obeležavanja decenije od oslobođenja Novog Sada. Na izložbi sedamdeset kroz sedam, istorija staje u sedam različitih tema koje govore o poreklu, značajnim lakalitetima, darodavcima, muzejskom timu, ali i ostvarenim rezultatima od otvaranja do danas.

“Od toga da smo imali tri miliona i sedamsto hiljada posetilaca, da smo priredili preko 600 tematskih izložbi u cilju da i gostima i sugrađanima prezentujemo istoriju grada, kulturu i umetnost, više stotina publikacija namenjih različitim ciljnim grupama i tako dalje", kaže Ivana Jovanović Gudurić, muzejski savetnik.

Zahvaljuju velikanima poput Branka Ilića, Melaniji Bugarinović, Andriji Mirković, porodici Adamović i Lazaru Nikolajevu, stvorene su bogate zbirke koje mogu da se pogledaju u različitim delovima grada.

“Pored naše centralne zgrade na tvrđavi u sastavu muzeja grada Novog Sada su i zavičajni muzej u Sremskim Karlovcima, spomen zbirka Jovan Jovanovć Zmaj u Sremskoj Kamenici i zbirka strane umetnosti ovde u centru Novog Sada”, navodi Ivana Jovanović Gudurić, muzejski savetnik.

Na dvadesetak metara nalazi se Muzej Vojovodine, koji 177 godina postojanja obeležava izložbom “Zemlja i nebo - Srpska Vojvodina u srcu i duši”.

Sama postavka izložbe aludira na dvovekovnu borbu Srba za nacionalni opstanak i kolektivna prava. Simbolično je opisana grupom eksponata koja vas vodi kružno poput nebeske težnje naroda da dođe do svog parčeta zemlje i ujedini se sa maticom.

„Ta ideja je evoluirala 1918. godine u ideju o otcepljenju, ujedinjenju matici Srbiji poput drugih naroda koji su živeli u Austrougarskoj, pa i samih Mađara koji su 30. oktobra izveli revoluciju jesenjih ruža i oni su se prvi ocepili od Austrije, a potom Česi, Slovaci, Rumuni, pa eto i Srbi”, kaže Zoran Veljanović, koautor izložbe.

Izložba obiluje svedočanstvima od poziva austrijskog cara Leopolda Srbima da se priključe u borbi protiv Osmanlija i revolucije 1848. godine koja je rezultirala krunevinom Srbija i Tamiški Banat, do presudne 1918. godine.

“Političari koji su stali na kormilo nacionalne lađe, poput Svetozara Miletića, Jovana Laloševića, Petra Konjevića, Iganjata Pavlasa i tako dalje, oni su organizovali narod politički i izvojevali tu svoju ideju o srpskoj Vojvodini koja se nikada nije ugasila u sjedinjenje sa maticom Srbijom”, kaže Zoran Veljanović, koautor izložbe.

Poput ovog Muzeja, Matica srpske osnovala je pre 177 godina i Galeriju Matice sprske, koja je rođendan proslavila revizijom svoje kolekcije, otvaranjem nove stalne postavke.

“Novina ove postavke je to što ona nije hronološka, ona je u osnovi tematska, ali je zanimljivo što se ona sastoji iz modula. Ti moduli kojih ima sedam u 23 sale je nešto što daje jedan demokratičan pristup, mogućnost da publika sagledava modul po modul, ne više celu postavku u kontinuietu, već da zapravo bira svoje teme, bira svoje rute i ima mogućnosti i razloga da dođe više puta, a ne samo jednom”, kaže Tijana Palkovljević Bugarski, upravnica Galerije Matice srpske.

„Sa jedne strane tu je identitet ustanove i biografije ustanove, zatim hronologije srpske umetnosti, transformabilnost umetnosti. Na 2. spratu su teme, odnosno moduli, čovek i okruženje,  tabu, telo um i užitak, rituali i navike", kaže Jelena Ognjanović, programski direktor Galerije matice Srpske.

Rezultati rada Galerije Matice srpske najbolje se mere posetama najviših evropskih zvaničnika, prezentacijom koja je u potpunosti prilagođena osobama sa invaliditetom, a pred svaku izložbu stvaraju se radovi, što je prektično čudo, koje posebno govori o izuzetnosti.