Španija kao inspiracija, Ivo Andrić između diplomatije i književnosti

Ivo Andrić je tokom svoje bogate diplomatske karijere službovao i u Španiji krajem 20. godina prošlog veka. O boravku našeg nobelovca u toj zemlji svedoči i izložba “Španija u svetu Ive Andrića”, čiji je autor Krinka Vidaković Petrov, hispanistkinja i diplomata, sadašnja direktorka Memorijalnog centra Staro sajmište.

“Ova izložba u celini pružao odgovor šta je Španija značila u njegovom svetu. U kom svetu? U svemu onom što je on pisao, bilo da su to beleške, eseji, putopisi, sećanja, a po najviše šta je značila u njegovim književnim delima. Izložba počinje, prvi deo je o njegovom boravku u Španiji, kako je on korak po korak tu zemlju istraživao i iskusio, i šta je o tome sve beležio i šta je od tih beležaka kasnije ušlo u njegova književna dela”, kaže Krinka Vidaković Petrov.

Andrić je Španiju otkrivao i pre dolaska na njeno tlo. U Bosni, u kojoj je rođen, susrtao se sa Jevrejima sefardima koji su izbegli iz Španije zbog verskih progona. Posebna zanimljivost izložbe je njegovo prijateljstvo sa doktorom Kalmijem Baruhom, pionirom hispanistike, koji je i sam bio sefardski Jevrejin.

“Zahvaljujući tom iskustvu i drugovanju sa dr Kalmijem Baruhom, koji je iz te zajednice potekao i bio naš najveći proučavalac sefardskog nasleđa, a inače intimni drug Ive Andrića, zahvaljujući Baruhu i boravku u Španiji sa njim, oni su proveli 6 meseci tamo zajedno, on je još dublje jedno poimanje o toj kulturi i tim ljudima stekao. A konačno, ono što je za Andreća bilo važno, to je ogromno izgnanstvo koje traje hiljadu godina, na primeru Jevreja.

I naš narod je, kao i jevrejski, imao sličnu sudbinu progona i izgnanstva.

“Mi kao narod smo isto imali istorijsko iskustvo sa našim migracijama. Uvek su te migracije bile prisilne. Ljudi su odlazili sa svog ognjišta, odlazili na druga mesta ne zato što su hteli, nego što su morali. Tako da je ta priča o izgnanstvu, imigracijama, nešto što spaja španske Jevreje ali spaja sa našom sredinom i sa srpskim narodom i sa istorijskim događajima na Balkanu”, kaže Krinka Vidaković Petrov.

Izložba “Španija u svetu Ive Andrića” u galeriji Instituta Servantes traje do 25. januara sledeće godine.