Od drevnog Egipta do laboratorije – lekovita svojstva supstance mumija

Egipatske mumije bile su predmet trgovine od srednjeg veka do početka 18. veka, pre svega zbog smolastih i aromatičnih supstanci koje su sadržale.

U tom periodu, supstanca dobijena od egipatskih mumija, poznata kao “mumia vera aegyptiaca”, postala je široko rasprostranjena u arapskim i evropskim zemljama.

“Mumia vera” se često koristila za lečenje rana, preloma, krvarenja i drugih povreda.

Uprkos širokoj upotrebi, sastav ovog materijala i njegova moguća farmaceutska svojstva ostali su nedovoljno istraženi, navode naučnici, među kojima su i istraživači sa Univerziteta u Marburgu u Nemačkoj.

U novom istraživanju naučnici su primenili metode molekularne analize kako bi utvrdili sastav i delovanje supstance “Mumia vera aegyptiaca”, kao i drugih materijala korišćenih za balsamovanje tokom mumifikacije u starom Egiptu.

Istraživači su koristili metodu tečne hromatografije sa masenom spektrometrijom (LC-MS), kojom se različita jedinjenja u smeši fizički razdvajaju, a zatim se pojedinačni molekuli identifikuju na osnovu njihove mase.

„Samo na osnovu pisanih izvora nije moguće precizno utvrditi materijalni sastav niti razlikovati autentične supstance dobijene od mumija od izmenjenih ili zamenjenih preparata“, naveli su naučnici u studiji objavljenoj u časopisu PNAS.

„Zato smo primenili uporednu LC-MS analizu istorijskih uzoraka koji se pripisuju supstanci “Mumia vera aegyptiaca” i balsama za balsamovanje iz ostataka mumificiranih staroegipatskih tela“, napisali su istraživači.

Ukupno su analizirana 24 uzorka materijala za balsamovanje iz starog Egipta, koji se čuvaju u muzejskim i univerzitetskim zbirkama. Među njima su bili preparati “Mumia vera”, kao i ostaci materijala za balsamovanje sa mumificiranih tela i zavoja kojima su bila obmotana.

Rezultati su pokazali da su se srednjovekovni preparati znatno razlikovali po sastavu, ali da su svi sadržali smole četinara.

U nekoliko muzejskih uzoraka pronađeni su i ostaci dobijeni od biljaka iz roda alija, što je do sada bio neprepoznat sastojak materijala za balsamovanje.

Prisustvo ostataka aloje u ovim uzorcima ukazuje na mogućnost da se jedna do sada nedovoljno razjašnjena reč u staroegipatskim tekstovima odnosila upravo na ovu biljku.

„Egipatski izraz nh-imy mogao bi da označava proizvod dobijen od aloje“, navode naučnici, dodajući da je možda reč o vrsti “Aloe vera” ili nekoj srodnoj biljci.

„U doslovnom prevodu, nh-imy znači ’život je u njemu‘“, napisali su istraživači.

Ipak, naučnici upozoravaju da trenutni rezultati ne potvrđuju ovu vezu sa potpunom sigurnošću.

Istraživači su ispitali i moguća lekovita svojstva uzorka praha za koji se pretpostavlja da potiče od mumificirane glave.

Utvrđeno je da ekstrakt supstance “Mumia vera” može u izvesnoj meri da zaštiti ćelije pasa od oštećenja izazvanih virusom gripa.

Međutim, glavno jedinjenje u ekstraktu, 7-oksodehidroabietinska kiselina, samo po sebi nije pokazalo aktivnost, navodi se u studiji.